Artikuj

Dita Botërore e Poezisë

Data 21 mars festohet si një nga format më të çmuara të shprehjes dhe identitetit kulturor apo gjuhësor. E praktikuar përgjatë historisë -në çdo kulturë dhe çdo kontinent- poezia i flet humanizmit të përbashkët dhe vlerave të shpërndara, duke e shndërruar poezinë në një katalizator të fuqishëm për dialog dhe paqe. Poezia është një formë e literaturës që shpesh feston abstraksionin dhe bukurinë e fjalëve. Qëllimi i ditës botërore të poezisë është për të risjellë rolin e poezisë në mbijetesën e gjuhëve të lashta, në zhvillimin dhe iluminimin e botës. Komuniteti global është i bindur se zhvillimi i botës moderne i detyrohet poetëve të së shkuarës. Ata e përdornin gjuhën në mënyra të ndryshme që çoi në pasurimin dhe zbukurimin e njohurive dhe të kuptuarit njerëzor. Forma më e vjetër e gjuhës njerëzore e lexueshme dhe e kuptueshme është poezia,…

Lexo më shumë →

Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare

Që nga viti 2000, data 21 shkurt njihet nga shumë vende si Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare. Kjo ditë shërben që çdo fëmijë, i ri apo i rritur të kujtohet për gjuhën e tij amtare si një pasuri gjuhësore në krahasim me të gjitha gjuhët e tjera. UNESCO beson se edukimi, bazuar në gjuhën e parë ose gjuhën amtare, duhet të fillojë që në vitet e para si p.sh. në arsimin parashkollor. Gjithashtu klasa fillore është një qendër e krijimtarisë, është vendi ku fëmijët zbulojnë diçka të re çdo ditë, ku ata ndërtojnë marrëdhënie, krijojnë mendime dhe reflektojnë për botën që i rrethon. Shkollat janë shpesh paraqitja e vërtetë e diversitetit të komuniteteve tona. Është detyra jonë si të rritur për t’u udhëhequr nga kurioziteti natyral i fëmijëve drejt asaj se çfarë është e re dhe ndryshe dhe të ju…

Lexo më shumë →

Karta e Performancës 2021 për Vlerësimin e Shkollave në ZVA Tiranë.

  Karta e Performancës është një mekanizëm i përvitshëm, që mat cilësinë e mësimdhënies në arsimin parauniversitar, duke u mbështetur kryesisht në arritjet e shkollës në provime kombëtare e olimpiada. Përpos kësaj, prej vitesh përdoret si një mjet orientimi për prindërit lidhur me  zgjedhjen e shkollave për  fëmijët e tyre. Drejtuesit e shkollave e përdorin Kartën e Performancës si pikënisje për një analizë të thellë që do tu shërbejë në mbështetje të hartimit të planit vjetor të shkollës dhe në vlerësimin objektiv të punës së tyre. Shkollat, të cilat paraqiten me arritje më të mira për tregues të veçantë, mund të shërbejnë si modele praktikash të suksesshme. Qendra “Shkolla e Drejtorëve të Institucioneve të Arsimit Parauniversitar” (CSL) nëpërmjet zbatimit të programeve trajnuese synon rritjen e cilësisë së arsimit parauniversitar veçanërisht nëpërmjet përmirësimit të procesit të drejtimit të shkollës dhe zhvillimit…

Lexo më shumë →

Dita Ndërkombëtare e të Drejtave të Fëmijëve

  “Të Drejtat e Fëmijëve nuk janë të drejta të veçanta, por janë më tepër të drejta themelore të qenësishme për dinjitetin njerëzor të të gjithë njerëzve” – UNICEF Historia e Ditës Ndërkombëtare të të Drejtave të Fëmijëve 20 nëntori njihet si Dita Ndërkombëtare e të Drejtave të Fëmijëve. Kjo datë lidhet me vitin 1959 kur Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi Deklaratën e të Drejtave të Fëmijëve. Në të njëjtën datë në vitin 1989 kjo Asamble miratoi Konventën e të Drejtave të Fëmijëve. Konventa e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Fëmijëve është traktati më i pranuar botërisht për të drejtat e njeriut në histori. Kjo ditë festohet çdo vit në 20 nëntor për të promovuar bashkimin ndërkombëtar, ndërgjegjësimin e fëmijëve në mbarë botën dhe përmirësimin e mirëqenies së fëmijëve. Konventa e të Drejtave të Fëmijëve…

Lexo më shumë →

Një mendje kurioze

Si mësuesit dhe prindërit mund të inkurajojnë dhe orientojnë kuriozitetin e lindur të fëmijëve - në klasë dhe në shtëpi Sipas shkencëtares dhe studiueses Elizabeth Bonawitz, kurioziteti është i lindur tek të gjithë njerëzit - një ndjesi e ngjashme me urinë ose etjen. "Kurioziteti vepron si një lloj filtri që ju e vendosni në gjithë botën për të ndihmuar mendjen të vendosë se çfarë informacioni duhet të ndjekë", thotë ajo. "Është një përgjigje fiziologjike që ndihmon në nxitjen e veprimit dhe vendimmarrjes për të mbështetur të mësuarit." Për të ndihmuar mësuesit dhe prindërit të kuptojnë më mirë se si të nxitni atë kuriozitet të lindur tek fëmijët, Bonawitz ofron tre njohuri nga hulumtimet në zhvillim që mund të zhvendosin paradigmën ekzistuese. Nuk ka asnjë provë shkencore që ju mund të "nxisni" kuriozitetin si një tipar - por ju mund të…

Lexo më shumë →

14 Qershor Dita e Dhurimit të Gjakut

‘’Dhuro gjak dhe bëhu hero i jetës së dikujt’’ Çdo vit të gjitha vendet e botës festojnë Ditën e Dhurimit të Gjakut. Ky event shërben për të rritur ndërgjegjësimin për nevojën për gjak dhe produkte të gjakut të sigurte si dhe për të falënderuar dhuruesit vullnetarë të gjakut për dhuratat e tyre që shpëtojnë jetë. Një shërbim gjaku që ju jep pacientëve akses në transfuzione dhe produkte gjaku të sigurta në sasi të mjaftueshme është një komponent kyç i një sistemi shëndetësor efektiv. Pamja globale e Ditës Botërore të Dhurimit të Gjakut ndryshon çdo vit në njohjen e individëve altruistë që dhurojnë gjakun e tyre për njerëz të panjohur për ta. Transfuzionet e gjakut ndihmojnë në shpëtimin e miliona jetëve çdo vit. Mund të ndihmojë pacientë që vuajnë në kushte kërcënuese për jetën të jetojnë më gjatë dhe me cilësi…

Lexo më shumë →

Dita Ndërkombëtare e Fëmijëve të Pafajshëm si Viktima të Sulmeve

‘’Fëmijët tanë janë thesari ynë më i madh. Ata janë e ardhmja jonë. Ata që abuzojnë me ta grisin indin e shoqërisë sonë dhe dobësojnë kombin tonë’                                                                                                                                                                                                                                 Nelson…

Lexo më shumë →

Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtës së Autorit

23 Prilli është një datë simbolike për letërsinë botërore sipas UNESCO (Organizata e Kombeve të Bashkuara Arsimore, Shkencore dhe Kulturore) . Për shkak se ishte pikërisht kjo datë në 1616 që Cervantes, Shakespeare dhe Inca Garcilaso de la Vega ndërruan jetë. Është gjithashtu data e lindjes ose vdekjes së autorëve të tjerë të shquar, të tillë si Maurice Druon, Haldor K.Laxness, Vladimir Nabokov, Josep Pla dhe Manuel Mejía Vallejo. Dita Botërore e Librit dhe e Drejtës së Autorit u krijua në 1995 nga UNESCO, për të inkurajuar të gjithë, dhe në veçanti të rinjtë, të zbulojnë kënaqësinë e leximit dhe të fitojnë një respekt për kontributet e pazëvendësueshme të atyre që kanë çuar më tej përparimin shoqëror dhe kulturor të njerëzimit. Duke pasur këtë në mendje, UNESCO krijoi Ditën Botërore të Librit dhe të Drejtës së Autorit. Kjo ditë synon të…

Lexo më shumë →

Dita Botërore e Autizmit

"Njerëzit me autizëm mund të mos jenë në gjendje të flasin ose t'i përgjigjen emrit të tyre, por ata përsëri mund t'i dëgjojnë fjalët tuaja dhe të ndiejnë mirësinë tuaj". Ata duhet të pranohen, kuptohen dhe duhen sepse autizmi nuk është paaftësi, është një aftësi tjetër.   -Stuart Duncan   Dita Botërore e Autizmit është vendosur nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në vitin 2007, më tepër si një përpjekje për t’i dhënë fund diskriminimit ndaj personave me autizëm. Kjo ditë është vendosur në 2 Prill dhe synon të rrisë ndërgjegjësimin lidhur me çrregullimet e spektrit të autizmit dhe përmirësimin e jetës së atyre që jetojnë me autizëm. Vlerësohet se 1% e popullatës globale është autike. Shumë prindër dhe mësues kanë pyetje lidhur me autizmin dhe edukimin. Krijimi i një mjedisi që është i favorshëm për të mësuarin, duhet…

Lexo më shumë →

Dita Kombëtare e Mësuesit

Në përkujtim të krijimit të Mësonjëtores së Parë Shqipe, me vendim të qeverisë shqiptare në vitin 1960 u vendos që 7 Marsi të njihet si “Dita Kombëtare e Mësuesit”. Mësonjëtorja e Parë Shqipe u çel më 7 mars të vitit 1887, në Korçë, në periudhën e fundme të sundimit të Perandorisë Osmane. Hapja e shkollës erdhi si rezultat i punës dhe përpjekjeve të vazhdueshme të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, e cila synonte mundësimin e të drejtave kombëtare shqiptare. Drejtori i parë i shkollës ishte Pandeli Sotiri,  që më vonë u pasua nga Petro Nini Luarasi, dy figura të shquara në veprimtaritë atdhetare. Mësonjëtorja e Parë Shqipe ishte shkolla e parë në vendin tonë me karakter laik dhe kombëtar, në thelb demokratike sepse ishte e hapur për të gjithë dhe pa pagesë, e pavarur pasi nuk financohej nga jashtë, por mbahej nga…

Lexo më shumë →

Dita e Diskriminimit Zero

Jetojmë në një periudhë kur dikush mund të gjykohet për ngjyrën, racën, dikush për besimin fetar, një tjetër për gjininë, për gjatësinë apo peshën, për statusin ekonomik apo social e për shumë të tjera. Fenomene të tilla, në çdo formë të shfaqjes së tyre, mbajnë vetëm një emër: Diskriminim. Duke parë përhapjen e këtij fenomeni në të gjitha fushat e jetës dhe impaktin që ka në shoqëri, më 1 mars të vitit 2014 Organizata e Kombeve të Bashkuara vendosi që 1 marsi të shpallej “Dita e Diskriminimit Zero”, duke krijuar kështu një lëvizje globale të solidaritetit dhe bashkëpunimit për t’i dhënë fund të gjitha formave të diskriminimit. “Dita e Diskriminimit Zero” është një ngjarje mbarë botërore e cila ka si qëllim të promovojë përfshirjen dhe diversitetin dhe të festojë të drejtën e gjithsecilit për të jetuar një jetë të denjë…

Lexo më shumë →

Dita Botërore e Drejtësisë Sociale

Më 26 Nëntor 2007, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara vendosi të aprovojë 20 Shkurtin si Ditën Botërore të Drejtësisë Sociale. Ashtu siç na flet dhe vetë emri, Dita Botërore e Drejtësisë Sociale njeh nevojën për të promovuar drejtësinë sociale, e cila përfshin përpjekje për të trajtuar çështje të tilla si varfëria, gjithëpërfshirja, barazia gjinore, papunësia, të drejtat e njeriut dhe mbrojtja sociale. Në çdo përkufizim të mundshëm zyrtar që i është bërë konceptit të drejtësisë sociale do të gjejmë tre të përbashkëta midis tyre: Të drejta të barabarta Mundësi të barabarta Trajtim i barabartë Këto tre koncepte janë dhe vlerat thelbësore që përpiqet të promovojë kjo ditë. Çdo vit, OKB përzgjedh një temë për ta trajtuar mes shteteve anëtare dhe për vitin 2021 u caktua kjo temë: “Një Thirrje për Drejtësi Sociale në Ekonominë Digjitale”. Përkujtimi i këtij…

Lexo më shumë →

Dita Ndërkombëtare e Grave dhe Vajzave në Shkencë

Barazia gjinore është një nga temat më aktive të shoqërive moderne, megjithatë jo detyrimisht nënkupton që pabarazitë gjinore janë eleminuar. Hendeku gjinor në lidership, në vendin e punës, në shkenca, etj; ndikon drejtpërsëdrejti në cilësinë e jetës të të gjithë shoqërisë. Aksesi më i ulët i grave dhe vajzave në fushat shkencore i bën ato të kenë aftësitë me të ulta në këto fusha, si rrjedhojë janë më të papërgatitura për tregun e punës, kanë më pak mundësi të një punësimi të denjë, duke ulur produktiviteti dhe mirëqenien e përbashkët të shoqërisë. Pandemia e COVID-19 e tregoi qartë rolin e të grave shkencëtare dhe hulumtuese në faza të ndryshme të luftës kundër COVID-19, nga avancimi i njohurive mbi virusin deri te zhvillimi i teknikave për testimin dhe më në fund te krijimi i vaksinës kundër virusit. Për të vënë theksin…

Lexo më shumë →

Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit – “We remember” – “Edhe ne kujtojmë bashkë me kombin e Izraelit”

Në 27 janar, në Ditën Ndërkombëtare Përkujtimore e Holokaustit shpallur nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në vitin 2005, përkujtohen viktimat e Holokaustit. Kjo datë përkon me çlirimin të kampit nazist të përqendrimit Auschwitz-Birkenau më 27 janar 1945. Fjala 'holokaust ' vjen nga greqishtja e lashtë dhe do të thotë sakrificë. Para Luftës së Dytë Botërore, ky term përdorej për të përshkruar vdekjen e një grupi të madh njerëzish. Nga viti 1945 është bërë sinonim i përndjekjes sistematike të hebrenjve evropianë dhe vrasjeve të 6 milionë prej tyre gjatë Luftës së Dytë Botërore, nga nazistët dhe aleatët e tyre, që nga viti 1933 deri 1945. Hebrenjtë i referohen ngjarjes me fjalën 'shoah' që do të thotë 'katastrofë'. Roli i shqiptarëve ndaj përndjekjes së hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore është i njohur në të gjithë botën. Megjithatë historia…

Lexo më shumë →

Dita Ndërkombëtare e Arsimit

“Arsimi është arma më e fuqishme që mund të përdoret për të ndryshuar botën” Nelson Mandela 24 Janari njihet në të gjithë botën si Dita Ndërkombëtare e Arsimit, e cila u shpall nga Asambleja e Përgjithshme e OKB më 3 Dhjetor 2018 në sajë të rolit të rëndësishëm që edukimi nëpërmjet arsimit luan në paqen e përgjithshme dhe zhvillimin e qëndrueshëm të shoqërisë. Qendra “Shkolla e Drejtorëve të Institucioneve të Arsimit Parauniversitar” (CSL- Center for School Leadership) mbështet Shqipërinë në arritjen e objektivave të saj në fushën e arsimit, në përputhje me Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm 2030, ku deri në vitin 2030 synon që: Të gjithë fëmijët të përfundojnë arsimin fillor dhe të mesëm pa pagesë, të barabartë dhe cilësor, duke çuar në rezultate relevante dhe efektive të të nxënit; Të gjithë fëmijët të kenë qasje në arsimin parashkollor…

Lexo më shumë →

Dita Botërore e Shkrimit Braille (Braj)

4 janari njihet si “Dita Botërore e Shkrimit Braille” dhe përkon me datën e lindjes së Luis Braille (4 janar 1809), krijuesit të këtij sistemi shkrimi për personat e verbër ose me vështirësi në shikim. Si shkak i një aksidenti gjatë fëmijërisë, Braille mbeti i verbër në të dy sytë, megjithatë ky kufizim nuk e ndaloi të studionte dhe të arrinte sukses. Gjatë studimeve të tij, në 1824, vetëm 15 vjeç, i frymëzuar nga kriptografia ushtarake e ushtrisë franceze, Braille zhvilloi një sistem kodesh në reliev të përbërë prej 6 pikash, në 3 rreshta, që mund të lejonte të verbërit të lexonin dhe shkruanin në mënyrë efikase. Për herë të parë ky shkrim u aplikua në 1854, nga “Instituti Mbretëror i Francës për të Rinjtë e Verbër”, shkolla që L. Braille kishte ndjekur kur ishte fëmijë. Sistemi Braj përmban shkronjat…

Lexo më shumë →

Pandemia dhe mësimi gjatë verës

Pandemia COVID 19 është bërë një ndikim i madh në mënyrën e zhvillimit të mësimit dhe ajo padyshim do të vazhdojë dhe këtë verë. Shumë shkolla kanë një program mësimi veror, i cili konsiston në mësime teorike si dhe aktivitete të ndyshme të ndërthurura. Por, si do të zhvillohen ato? Shkolla e Drejtorëve ju vjen në ndihmë me këtë artikull nga ekspertja amerikane Catherine Augustine e cila shpjegon, me anë të pyetjeve dhe përgjigjieve, metoda zhvillimi të mësimit veror online si dhe mund të ndihmojnë politikëbërësit në lehtësimin e këtij procesi. Çfarë do të thotë pandemia për mësimin gjatë verës dhe si mund të ndihmojnë politikëbërësit? Kjo është një kohë sfiduese dhe e pasigurt për të gjithë. Shkollat kanë filluar të përshtaten me realitetin e krizës aktuale të sjellë nga pandemia globale e koronavirusit, por çfarë lidhje ka me programet…

Lexo më shumë →

50 vjet Dita e Tokës

22 Prilli, Dita e Tokës është këtu përsëri, për të na kujtuar se kemi përgjegjësi që kalojnë  përtej shtëpisë tonë.  Është një ditë e veçantë për t’i shprehur mirënjohjen tonë Planetit Tokë, i cili mbështet të gjitha format e jetës. Festa e parë e Ditës së Tokës u organizua në Amerikë në vitin 1970. U themelua nga ish senatori i Shteteve të Bashkuara Gaylord Nelson pasi dënoi ashpër derdhjen masive të naftës në Santa Barbara në vitin 1969. Për të dënuar veprën, 20 milion njerëz marshuan kudo në Shtetet e Bashkuara. Në vitin 1990, eventi u bë global me rreth 200 milion pjesëmarrës nga 141 shtete që e festuan sipas Rrjetit të Ditës së Tokës. Për më shumë se dy dekada, të paktën 192 shtete festojnë Ditën e Tokës çdo vit duke përfshirë Britaninë, Kanadanë, Ukrainën, Spanjën dhe Filipinet. Disa…

Lexo më shumë →

Leximi është argëtues!

"Ka dy arsye për të lexuar një libër: një, të shijon leximi dhe tjetra, mund të mburresh rreth tij." Bertrand Russell   Nëse keni provuar dhe dështuar ndonjëherë që fëmija juaj të heqë dorë nga video-lojërat dhe të marrë një libër, kjo mund të jetë dita për ju! Data 1 Prill shënon ditën “Leximi është argëtues” dhe ka për qëllim t'u tregojë fëmijëve që të lexuarit mund të jetë po aq argëtues sa argëtimi më modern, qoftë me shaka, gjëegjëza apo histori qesharake. Shfrytëzojeni rastin në këtë ditë për t'u treguar fëmijëve tuaj se si mund të jetë leximi argëtues. Shkarkoni programe nga interneti për t'i bërë fëmijët tuaj pjesëmarrës në lexim, shkoni në bibliotekën lokale për të parë disa libra argëtues ose madje edhe të kaloni ditën duke krijuar histori argëtuese nga vetë ju! Vendoseni  këtë ditë mënjanë për…

Lexo më shumë →

20 Marsi – Dita Ndërkombëtare e Lumturisë

"Nuk është ajo që keni, kush jeni, ku jeni, apo ajo çfarë bëni që ju bën të lumtur ose jo. Është ajo çfarë ju mendoni." Dale Carnegie Dita Ndërkombëtare e Lumturisë festohet në mbarë botën çdo vit në 20 Mars. Fillimisht u konceptua dhe u themelua në vitin 2006 nga Jayme Illien, CEO e projektit të Kombeve të Bashkuara, organizatë që e ka cilësuar lumturinë si një qëllim themelor për t’u ndjekur nga të gjithë njerëzit. Të qënurit i lumtur kërkon plotësim të shumë aspekteve të jetës së përditshme. Një nga këto është edukimi. Një fëmijë apo staf pedagogjik kalon rreth 7 orë të ditës në mjediset shkollore. Pra, mund të themi që ndikimi është relativisht i lartë. Kur kujtojmë ditët tona të shkollës, një buzëqeshje shfaqet menjëherë në fytyrën tonë: kur kujtojmë miqësinë; mësuesit dhe mësimet argëtuese. Për të…

Lexo më shumë →

Egoja – armiku i udhëheqjes së mirë!

Po ndajmë me ju disa mësime udhëheqjeje të ofruara nga Harvard Business Review. Në ditën e tij të parë si drejtues ekzekutiv i “Carlsberg Group”, kompani ndërkombëtare e birrës dhe e pijeve , Cees verage’t Hart u pajis me një kartë për ashensorin, e cila bllokonte të gjithë katet e tjera dhe e çonte direkt në zyrën e tij, në katin e 20-të. Zyra ofronte një pamje mahnitëse të Kopenhagenit. Këto ishin përparësitë e pozicionit të tij të ri, që tregonin fuqinë dhe rëndësinë e tij brenda kompanisë. Cees, gjatë dy muajve të parë të punës, ndërkohë që po mësohej me përgjegjësitë e tij të reja, vuri re se ai shihte shumë pak njerëz gjatë gjithë ditës. Ashensori nuk ndalej në katet e tjera dhe vetëm një grup i zgjedhur ekzekutivësh punonin në katin e 20-të. Kështu, ai vendosi që…

Lexo më shumë →